Systemy operacyjne – MS-DOS

Ta lekcja zawiera: | Informacje o plikach | Opis struktury katalogowej | Podstawowe pliki MS-DOS |
                           | Opis podstawowych poleceń MS-DOS | Opis znaków globalnych |

Plik - zbiór logicznie powiązanych ze sobą danych, zapisany na dysku identyfikowany przez nazwę.
Katalog - zbiór plików na dysku tworzony w celu zachowania porządku. Nazwa katalog obowiązuje w MS-DOS. W Windows obowiązuje nazwa Folder. Dysk – w systemie oznaczany jest literą i dwukropkiem. np. Z:
Zazwyczaj:
A: B: to stacje dyskietek
C: D: E: to dyski twarde, napędy CD, DVD
od F: dyski sieciowe

Plik musi mieć nazwę. Nazwa składa się z:
1) Nazwy właściwej2) Kropki3) Rozszerzenia
DOS
od 1 do 8 znaków
.
od 0 do 3 znaków
WINDOWS
Od 1 do 255 znaków (w sumie z rozszerzeniem) ostatnia kropka w nazwie oddziela nazwę od rozszerzenia

W nazwie nie można używać znaków
DOS <spacja> , . / \ < > ? * ! ¦ : ; ”
WINDOWS / \ : * ? ” < >

Standardowe rozszerzenia używane w systemie operacyjnym:
EXE – programy (plik uruchamialny)
COM – komendy (plik uruchamialny)
BAT – pliki wsadowe (plik uruchamialny)
BAK – poprzednia, zapasowa wersja dokumentu
TXT – pliki tekstowe
DOC – dokumenty Worda
GIF, TIF, JPG, BMP - pliki graficzne
MP3, WAV - pliki muzyczne
W MS-DOS wielkość liter przy wpisywaniu komend i w nazwach plików nie odgrywa żadnej roli.

Katalogi/Foldery (dawniej używano także nazw: Skoroszyt, Teczka)
Dysk przed użyciem formatujemy. W wyniku formatowania tworzony jest katalog główny. Jest to jedyny katalog, którego nie można usunąć. W tym katalogu tworzymy inne katalogi (są to podkatalogi katalogu głównego) i zapisujemy pliki. Katalog główny jest oznaczany symbolem \ (backslash)
Katalogi mają strukturę drzewa.
Nazwy katalogów w DOS - do 8 liter, folderów w WINDOWS - do 255 liter.
Drzewo katalogowe - tak wygląda rzeczywiście

Tak jest przedstawiane


Katalog główny \ jest zawsze tylko jeden. Nie można go usunąć. Wszystkie katalogi są znajdują się na niższym poziomie. Na powyższym rysunku katalogi Dokument, Program i Windows są podkatalogami katalogu głównego. Natomiast katalogi Temp, System i Font są podkatalogami katalogu Windows.

Ścieżka dostępu - droga w drzewie katalogowym prowadząca do określonego pliku. Pełna obejmuje nazwę dysku i nazwy wszystkich foldefów wzdłuż gałęzi do pliku. Poszczególne foldery oddzielamy symbolem \
Przykładowo w folderze MUZYKI znajduje się plik START.EXE Pełna ścieżka dostępu do tego pliku jest następująca:
C:\PROGRAMY\KOMPRES\MUZYKI\START.EXE
W folderze SYSTEM znajduje się plik OEM.TXT
Pełna ścieżka dostępu do tego pliku jest następująca:
C:\WINDOWS\SYSTEM\OEM.TXT



Podstawowe pliki systemu MS-DOS System MS-DOS podczas startu wczytuje trzy podstawowe pliki. Wczytywanie ich odbywa się w kolejności IO.SYS ® MSDOS.SYS ® COMMAND.COM. Po tych plikach wczytywane są pliki CONFIG.SYS i AUTOEXEC.BAT, które ustawiają konfigurację komputera.
Po uruchomieniu się systemu gotowość do pracy sygnalizowana jest znakiem zachęty:
Po znaku zachęty należy wpisywać polecenia z klawiatury i zatwierdzać je poprzez naciśnięcie klawisza ENTER ż.



Podstawowe polecenia MS-DOS
Polecenia w MS-DOS wydajemy wpisując je po znaku zachęty (czyli np. C:\> z klawiatury i zatwierdzając klawiszem ENTER ż.
G:ż – zmiana bieżącego dysku na G:
MOUSEż – uruchomienie pliku MOUSE
CD MOUSEż – przejście do folderu MOUSE
MOUSE\MYSZż – uruchomienie pliku MYSZ z folderu MOUSE

Każde polecenie uruchomione z parametrem /? wyświetla pomoc do tego polecenia
Podstawowe polecenia MS-DOS prezentuje poniższa tabela. Większość z nich wymaga podania dodatkowych parametrów. Pod tabelą znajdują się opisy tych poleceń wraz z parametrami, które należy podać. Przy poleceniach, przy których znajduje się symbol n należy podać dodatkowy parametr. Po kliknięciu na tym symbolu przejdziesz do opisu tego polecenia.
DyskKatalogPlikInne
G: zmień dysk bieżący na dysk G:

n FORMAT formatuj dysk
n MD utwórz katalog

n CD zmień katalog

n RD kasuj katalog

n DIR wyświetl listę plików w katalogu
n COPY kopiuj

n REN zmień nazwę

n DEL usuń plik

n TYPE wyświetl zawartość pliku
CLS wyczyść ekran

DATE zmień datę

TIME zmień godzinę

VER wyświetl wersję DOS


Składnie poszczególnych poleceń z przykładami

Dysk

FORMAT Dysk [parametry]
Dysk należy wpisać (parametr konieczny), który dysk ma formatować, np.
FORMAT A: sformatuje dysk A:
parametry (nie są obowiązkowe)
/q - szybkie formatowanie

Katalog

MD NazwaKatalogu
NazwaKatalogu
należy wpisać, jak ma się nazywać katalog, który ma być utworzony, np.
MD DOMEK utworzy katalog DOMEK
Uwaga! Tworzony katalog jest podkatalogiem katalogu bieżącego.
MD PAN\FRANEK utworzy katalog FRANEK w katalogu PAN

CD ŚcieżkaDostępu
ŚcieżkaDostępu
należy wpisać, do którego, istniejącego katalogu ma przejść np.
CD SAMOCHOD przejdzie do podkatalogu SAMOCHOD z katalogu bieżącego, oczywiście, jeżeli katalog SAMOCHÓD jest podkatalogiem katalogu bieżącego
CD\ przejdzie do katalogu głównego
CD .. przejdzie do katalogu poziom wyżej
CD WINDOWS\FONT przejdzie katalogu FONT w katalogu WINDOWS (patrz rysunek)

RD katalog
katalog
należy wpisać, który, istniejący podkatalog katalogu bieżącego ma skasować np.
RD BEEP skasuje podkatalog BEEP

DIR NazwaKatalogu parametry
DIR
wyświetli listę plików w katalogu bieżącym
jeżeli wpiszemy
NazwaKatalogu to wyświetli listę plików w tym katalogu (w tym przypadku nalezy podać pełną ścieżkę dostępu)
Parametry - nie są obowiązkowe, można łączyć
/p - szerokimi stronami
¦more - wyświetli z podziałem na strony

TREE nie działa w sesji MS-DOS w Windows 9x
TREE wyświetli całe drzewo katalogowe dysku od poziomu bieżącego w dół
Parametry - nie są obowiązkowe
¦more - przy wyświetaniu dzieli drzewo na strony

Plik

COPY NazwaKatalŹródłowego\Pliki NazwaKatalDocelowego
NazwaKatalŹródłowego
należy wpisać, skąd ma skopiować pliki, nie jest obowiązkowe
NazwaKatalDocelowego należy wpisać, dokąd ma skopiować pliki, nie jest obowiązkowe
W każdym poleceniu należy podać jeden z katalogów: albo NazwaKatalŹródłowego albo NazwaKatalDocelowego
Pliki należy wpisać, jakie pliki ma skopiować, parametr jest obowiązkowy
Przykłady
COPY C:\FRANEK\ALA.TXT skopiuje plik ALA.TXT z katalogu FRANEK na dysku C: do katalogu bieżącego
COPY ALA.TXT E:\FRANEK skopiuje plik ALA.TXT z katalogu bieżącego do katalogu FRANEK na dysku E:\

REN StaraNazwaPliku NowaNazwaPliku
StaraNazwaPliku
i NowaNazwaPliku są obowiązkowe, należy je podawać, np.
REN ALA.TXT FRANEK.TXT zmieni nazwę pliku ALA.TXT na FRANEK.TXT
Komenda REN zmienia także nazwy katalogów

DEL NazwaPliku
NazwaPliku
należy podać, jaki plik ma być skasowany, np.
DEL OASIS.TXT skasuje plik OASIS.TXT

TYPE NazwaPliku
NazwaPliku
należy podać zawartość jakiego pliku ma być wyświetlona np. TYPE OASIS.TXT wyświetli na ekranie zawartość plik OASIS.TXT



Znaki globalne - zastępują nazwy plików przy kopiowaniu, usuwaniu itp.
* - zastępuje dowolną liczbę dowolnych liter
? - zastępuje dowolną jedną literę
*.* - oznacza wszystkie pliki
*.PAS - oznacza wszystkie pliki z rozszerzeniem PAS
PAN.* - oznacza wszystkie pliki PAN z dowolnym rozszerzeniem
?.EXE - wszystkie pliki o jednoliterowej nazwie i rozszerzeniu EXE
*.? - wszystkie pliki o dowolnej nazwie i jednoliterowym rozszerzeniu



Poprzednia strona Następna strona